Recep Karakoç
Uzun süredir sorunsuz şekilde kullanılan Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden vatandaşlar hem kendileri hem de anne, baba ve diğer yakınları adına kolayca randevu oluşturabiliyordu.
Özellikle yaşlısı olan, internetle arası iyi olmayan yakını bulunan ya da sağlık işleriyle ilgilenmek zorunda kalan aile bireyleri için bu sistem gerçek anlamda bir kolaylıktı.
Birkaç dakikada randevu alıyor, hastamızı alıp muayeneye götürüyor, işimizi hallediyorduk. Sistem basitti, pratiktı ve çalışıyordu.
Sonra ne olduysa bilmiyoruz ama birileri sisteme çomak soktu.
MHRSye yapılan bir “güncelleme” ile sistem doğrudan e-Devlet veya e-Nabız girişine yönlendirilmeye başlandı. Üstelik iki aşamalı doğrulama zorunluluğu getirildi. Sonuç?
Birçok vatandaş artık yakını adına randevu alamıyor.
Yani eskiden tek tıkla yapılan işlem, şimdi neredeyse bürokratik bir engele dönüşmüş durumda.
Gerekçeyi sorduğumuzda verilen cevap ise ezbere bir metin:
“Güvenliği artırmak ve kişisel verileri korumak amacıyla kullanıcı adı–şifre kaldırıldı, yalnızca e-Devlet/e-Nabız ile giriş yapılabilir. Dilerseniz ALO 182yi arayabilirsiniz.” İyi de mesele tam olarak burada. Ben zaten dijital sistem sayesinde telefonla uğraşmadan işimi halledebiliyordum.
182yi aramak demek dakikalarca hatta beklemek demek. En az 30 dk zaman kaybı demek.
Yaşlı birine e-Devlet şifresiyle iki aşamalı doğrulama yaptırmak ise başlı başına bir çile.
Teknoloji kolaylaştırmak için vardır, zorlaştırmak için değil.
Daha da ilginci, Sağlık Bakanlığı yetkilisinin verdiği cevap:
“Önce aile hekimine gidin. Birinci basamakta muayene olsun, sonra hastaneye randevuyu aile hekimi oluştursun. Ayrıca kontenjan ayırdık.” İyi niyetli gibi duran ama sahadaki gerçeği hiç bilmeyen bir yaklaşım. Ben ne diyorum, siz ne diyorsunuz? Benim derdim çok basit:
10 gün öncesine kadar MHRS üzerinden istediğim polikliniğe rahatça randevu alıp yaşlı yakınımı muayeneye götürebiliyordum.
Şimdi götüremiyorum. Yada gitmesini sağlayabiliyordum.
Siz bana “önce aile hekimi”, “182yi ara”, “şuraya git, buradan onay al” diyorsunuz.
Zaten doğrudan uzman doktora gidebilecekken neden bir basamak daha ekleniyor? Hasta insanı niye sistem içinde oradan oraya dolaştırıyoruz? Bu, sağlık hizmetini planlamak değil; vatandaşa dolaylı engel koymak değilde nedir? Güvenlik elbette önemli. Kişisel veriler korunsun, buna kimsenin itirazı yok. Mhrs de hangi kişisel veriden bahsediyorsunuz?
Ama güvenlik bahanesiyle erişimi zorlaştırmak, özellikle yaşlılar ve dijital okuryazarlığı düşük kesimler için fiilen “hizmete ulaşamamak” anlamına geliyor.Kamu yönetiminde temel bir kural vardır:
Çalışan sistemi bozamazsın, iyileştirirsin, siz bu uygulamayla neyi iyelştirmiş, neyi kolaylaştırmış oluyorsunuz?
Yolunda giden bir uygulamayı kaldırıyor, yerine gereksiz prosedürler ekliyorsunuz, sonra da adına daha iyi hizmet “güncellemesi” diyorsunuz. Olan yine vatandaşa oluyor.
Sağlık gibi hayati bir konuda insanların işini kolaylaştırmak yerine zorlaştırmak, sistemi sadeleştirmek yerine karmaşıklaştırmak hangi aklın ürünü? Teknoloji çağında daha hızlı hizmet beklerken, adım adım eski usule dönüyoruz. Kusura bakmayın ama bunun adı dijital dönüşüm değil.
Bunun adı, yolunda giden sistemin içine etmektir.
